Известно, что депрессия у матери во время перинатального периода оказывает неблагоприятное влияние на различные аспекты развитие ребенка, в том числе, социальную, эмоциональную и когнитивную функции, а также увеличивает риск депрессии в подростковом и взрослом возрасте.
Существует несколько объяснений данного феномена. Сама по себе депрессия у матери может отражать хронический стресс, который и влияет на развитие нервной системы у ребенка. В то же время депрессия, возникающая в дородовом периоде, может влиять на плод через эпигенетические механизмы. Srinivasan и соавторы сосредоточили свое внимание на еще не исследованном аспекте этой темы: связи материнской перинатальной депрессии с психотическими переживаниями у детей.
Для этого учёные использовали данные многолетних исследований Avon Longitudinal Study of Parents and Children (ALSPAC). В общей сложности было выбрано более 3000 детей, которые должны были родиться между 1 апреля 1991 года и 31 декабря 1992 года. Депрессия у их родителей оценивалась с помощью Эдинбургской шкалы постнатальной депрессии. Психотические переживания у детей в возрасте 18 лет оценивались с помощью диагностического интервью для психозов (Psychosis-Like Symptom Interview, PLIKSi) – метода, основанного на принципах Шкалы клинической оценки в нейропсихиатрии (SCAN). Кроме того, оценивался уровень депрессии по плану клинического интервью (Clinical Interview Schedule-Revised, CIS-R, Lewis et al., 1992).
В результате авторы обнаружили доказательства связи между депрессией во время перинатального периода у матери и психотическими переживаниями у детей в возрасте 18 лет. В среднем уровень депрессии у женщин до родов соответствует баллу 6,7 (из 30), в ранний постродовой период – 5,6 (из 30). Причем 12% матерей достигали уровня “клинической депрессии” (больше 12 баллов по шкале) в дородовом периоде, 8% – вскоре после родов. Отношения шансов для зависимости между материнской дородовой и постродовой депрессиями и психотическими переживаниями у детей в возрасте 18 лет составили 1,26 и 1,17 соответственно. Отношение шансов для связи между материнской дородовой депрессией и депрессией у детей в возрасте 18 лет оказалось равным 1,18. У 2% детей наблюдались одновременно депрессия и признаки психотических переживаний, хотя в целом наличие этих расстройств довольно слабо коррелирует друг с другом.
Аналогичный анализ был проведен и для отцов, но показал отсутствие какой-либо ассоциации. Любопытно, что для обоих анализов была сделана поправка на семейную историю психических отклонений, но она не изменила результаты исследования.
Srinivasan и коллеги, однако, обращают внимание, что для большей уверенности в их выводах необходимы работы, связанные с генетической компонентой, лежащей в основе формирования психотических переживаний. В будущих исследованиях влияния материнской депрессии на потомство учёные также предлагают попытаться изучить влияние глюкокортикоидов, например, кортизола, концентрация которого меняется в случае хронического стресса матери, а также роль иммунного ответа, так как известно, что воспаление во время беременности повышает риск развития шизофрении у ребенка.
Автор перевода: Колодяжная А.
Источник: Srinivasan, Ramya, et al. “Maternal perinatal depressive symptoms and offspring psychotic experiences at 18 years of age: a longitudinal study.” The Lancet Psychiatry 7.5 (2020): 431-440.
http://psyandneuro.ru
http://psyandneuro.ru
Рубрика: Депрессия
Paransin itse oman masennukseni
Evoluutiopsykologi Markus J. Rantala masentui avioeron jälkeen, hylkäsi masennuslääkityksen ja räätälöi itse itselleen hoito-ohjelman.
- Rantala haluaa, että masennusta hoidettaisiin entistä enemmän ilman lääkkeitä.
- Hänen mukaansa masennuksen merkittävä syy on elimistön matala-asteinen tulehdus.
- Kun lievä tulehdus saadaan pois elämäntapamuutoksen avulla, masennus Rantalan mukaan väistyy.
Evoluutiopsykologi Markus J. Rantala on tuohtunut, mutta myös iloinen.
– Olen saanut paljon hillittömän hyvää palautetta!
Sähköposti on laulanut sen jälkeen, kun hänen teoksensa Masennuksen biologia: evoluutiopsykologinen näkökulma mielialahäiriöihin (Terra Cognita) julkaistiin.
Ihmiset ovat kiitelleet siitä, että joku puhuu masennuksesta ja sen hoidosta toisin kuin mihin he ovat tottuneet.
Rantala on tuohtunut, koska hän ei ole saanut kirjassa esittämille ajatuksilleen toivomaansa vastakaikua.
– Olen kysynyt psykiatreilta, olisivatko he kiinnostuneita tutkimaan uusia lääkkeettömiä hoitoja masennukseen, mutta en ole saanut edes vastauksia kyselyihini.
Rantalan mielestä masennusta pitäisi hoitaa aivan toisin kuin nykyään yleensä tehdään.
– Masennus on ymmärretty aivan väärin, hän sanoo.
Masentuneen maailma voi näyttää harmaalta. Näköala tulevaan on hämärän peitossa. ADOBE STOCK / AOPTulehdus pitää saada pois
– Jos käsi on kipeä, koska siinä on tikku, ei kannata laittaa laastaria ennen kuin tikku on otettu pois, Rantala vertaa.
Nykyinen masennuksenhoito on Rantalan mielestä juuri sitä, että tikkua eli masennuksen syytä ei oteta pois.
– Psykiatrikunta hoitaa masennuksen oireita, ei juurisyitä.
– Masennus ei ole yksi sairaus, vaan 12 eri sairautta, joista jokainen vaatii erilaisen hoidon. Esimerkiksi avioeron jälkeinen masennus on aivan erilaista kuin kaamosmasennus ja niitä pitää hoitaa eri tavalla.
Rantala väittää, että luottamus masennuslääkkeiden tehoon perustuu vääristeltyihin tutkimustietoihin.
Hänen mukaansa parempaa tutkimusnäyttöä on siitä, että tulehduskipulääkkeet toimivat masennuslääkkeitä paremmin masennuksen hoidossa. Selitys tälle on se, että masennuksen merkittävä syy on elimistön matala-asteinen tulehdus.
Kun tuo tulehdus saadaan hoidettua, helpottaa myös masennus.
Matala-asteista tulehdusta voidaan vähentää lääkkeettömästi elämäntapamuutoksin. Tämä olisi Rantalan mukaan oikea ja tehokas tie monen masennuksen hoitoon.
Masennuslääkkeiden sijaan kannattaisi Rantalan mukaan kokeilla muita hoitoja. ADOBE STOCK / AOPKlinikalla joogaa, luontoa ja kirkasvaloa
Rantala puhuu masennuksen hoidossa tuikitutuista asioista: liikunnan ja ravinnon merkityksestä, kirkasvalohoidosta sekä sosiaalisista suhteista.
Hän visioi hoitoa, jossa masentunut viettäisi masennushoitoklinikalla muutaman viikon.
Hoitoon kuuluisi monenlaista testausta, mittausta ja kokeita, joiden perusteella potilaalle räätälöitäisiin yksilöllisesti uusien elämäntapojen paketti.
Klinikalla olisi tarjolla erilaisia psykoterapioita, joogaa, mindfullnessia, kirkasvalohoitoa ja sosiaalista ohjelmaa.
Siellä harrastettaisiin liikuntaa ja ulkoiltaisiin luonnon keskellä. Ruokavalio muutettaisiin jokaiselle potilaalle yksilöllisesti oikeaan suuntaan.
Elintapoja muuttamalla voitaisiin Rantalan mukaan sammuttaa masennusta ylläpitävä lievä tulehdus.
– Klinikkajakso auttaisi niitä, joilla itsekuri ei riitä omin päin tehtyyn elämäntapamuutokseen.
– Tehokkaimmillaan tällaisella klinikalla voitaisiin muutamassa viikossa saada ihminen tolpilleen.
Hän myöntää, että ei ole olemassa tutkimusta, jossa osoitettaisiin juuri tällaisen klinikan tehokkuus masennuksen hoidossa.
Masentuneella ei aina ole voimia ryhtyä muutoksiin omassa elämässään. ADOBE STOCK / AOPMasennus avioeron jälkeen
Alunperin Rantala tutki masennusta eläimillä.
– Tajusin silloin immunologian yhteyden eläinten käyttäytymiseen.
Osasyynä ihmisten masennuksen tutkimiseen olivat Rantalan ystävien kokemukset masennuksen hoidosta ja myös oma kokemus.
Rantala on kokenut kliiniseksi luokiteltavan masennuksen. Se diagnosoitiin avioeron jälkeen.
– Psykiatri jutteli kanssani hetken, kirjoitti pillerireseptin eikä sitten muuta. Siinä kaikki.
Rantala ei halunnut syödä masennuslääkkeitä, vaan hän alkoi tutustua masennuksen lääkkeettömiin hoitomuotoihin. Hän ryhtyi muuttamaan itse omaa elämäänsä.
— Vähensin työstressiä vaatimalla itseltäni entistä vähemmän, laitoin ruokavalioni uusiksi, aloin kuntoilla ja ryhdyin harrastamaan luonnossa liikkumista entistä enemmän.— Mittasin muutoksia stressijärjestelmässäni. Biohakkeroin itseni. Optimoin ruokavalioni kokeilemalla, mitkä ruoka-aineet sopivat minulle ja mitkä eivät.
– Pystyin parantamaan itse itseni, hän sanoo.
Markus J. Rantala on nyt paremmassa kunnossa kuin parikymppisenä. — Aivoni tuntuvat toimivan aivan uudella teholla. Elämäntapamuutos ei siis pelkästään parantanut masennusta, vaan myös paransi älyllistä suorityskykyä, Rantala tulkitsee. KUVA: MARKUS J. RANTALAPitsa vie unen ja lisää stressiä
Rantalaa kannustivat omassa masennuksen hoidossa selkeät luvut eli mittaaminen.
Kun hän teki joogasta tuttua oikeaoppista syvähengitystä, mittari kertoi, että hänen stressitasonsa romahti.
Jos Rantala söi pitsan, hän tunsi heti sen vaikutuksen stressinsietokyvyssään, unen laadussa ja sydämen sykevälivaihtelussa. Sykevälivaihtelu ilmaisee parasympaattisen hermoston toimintaa. Stressitasot saattoivat pitsan voimalla pysyä ylhäällä seuraavaan päivään.
— Tiedän ruoka-ainekokeilujeni perusteella olevani erityisen herkkä tietyille ruoka-aineille. Kun olen poistanut ne ruokavaliostani, on stressitasoni romahtanut ja unen laatu parantunut.
Rantala kertoo monien muidenkin päässeen masennuksesta eroon hänen neuvojensa tuella.
Iltalehdessä omista kokemuksistaan on kertonut Katariina Souri, joka katsoo Rantalan neuvojen ansiosta parantuneensa ahdistuneisuushäiriöstä ja epävakaasta persoonallisuushäiriöstä.
– Hänellekin oli sanottu, että hän ei voi parantua, Rantala toteaa.
Apua on saatu esimerkiksi sellaisesta ruokavaliosta, jossa on jätetty pois jokin tietty ruoka-aine.
– Ruoka-aine yliherkkyydet voivat myös aiheuttaa suolistoon tulehduksen, joka vaikuttaa vagushermon välityksellä aivoihin. Tämän vuoksi ravitsemus on keskeisessä roolissa masennuksen hoidossa, Rantala sanoo.
Polushin AlexanderAivojen tulehdus ja masennus
Rantalan mukaan elämäntapamuutos auttaa monia masentuneita, mutta usein tarvitaan myös muuta apua, jotta henkilö saadaan aktivoitua.
– Länsimainen elämäntapa aiheuttaa ja pitää yllä matala-asteista tulehdusta ja kroonista stressiä, jotka aiheuttavat aivoihin tulehdusreaktion eli neuroinflammaation, joka aiheuttaa masennuksen, jos elämässä tapahtuu vastoinkäymisiä, hän kiteyttää teorian.
Evoluutiotutkijana Rantala valaisee asiaa kertomalla Papua-Uusi-Guineassa elävästä metsästäjä-keräilijöinä yhä elävästä kaluli-kansasta.
Samaa esimerkkiä on käyttänyt The Depression Cure -teoksen kirjoittaja, psykologian professori Stephen Ildari. Ildari esittelee ajatuksiaan myös TED-talkissa You Tubessa.
Kaluleilla ei ole masennusta juuri lainkaan. Suomessa masennuksesta kärsii noin 13 prosenttia naisista ja yhdeksän prosenttia miehistä.
Ildari toteaa Rantalan lailla masennuksen kuuluvan nimenomaan nykyihmisen elämään.
Simpanssiuros käyttäytyy kuin masentunut, kun se syöstään vallasta, mutta masennus menee pian ohi. ADOBE STOCK / AOPMasennus säästää simpanssin hengen
Ohimenevät mielialan laskut kuuluvat Rantalan mielestä ihmisen ja eläimen elämään.
Kun simpanssiuros syöstään vallasta, Rantala kuvailee ex-johtajan alkavan silmin nähden masentua.
– Näin simpanssiuros signaloi muille, että se alistuu uuteen osaansa ja niin sen pitääkin tehdä, koska muuten se voitaisiin tappaa.
– Masennus siis säästää sen hengen. Ex-johtajasimpanssin mieliala kuitenkin nousee, ja parin viikon sisällä se alkaa olla taas mukana valta-taistelussa etsimässä liittolaisia päästäkseen takaisin valtaan.
Ihmisillä masennus on toista. Se ikään kuin jää päälle ja saa Rantalan mukaan oireita, joita ei metsästäjä-keräilijöillä tavata mielialan laskun yhteydessä.
Modernissa elämäntavassa on Rantalan mielestä lähes kaikki pielessä, ja siksi masennukseen jäädään jumiin.
– Liikumme liian vähän, nukumme liian vähän, syömme epäterveellisesti, monilta puuttuvat läheiset ihmissuhteet, emme liiku tarpeeksi luonnossa, kärsimme työstressistä, yhteisöllisyys on kadonnut ja media ruokkii tyytymättömyyttä omaan ulkonäköön ja varakkuuteen.
– Ihmisten pitäisi pyrkiä elintason nousun sijasta tavoittelun sijasta pyrkiä parantamaan elämänlaatuaan.
Liikunta ja ulkoilu tekevät hyvää keholle ja mielelle. ADOBE STOCK / AOPMitaten yksilöllistä hoitoa
Masennuksesta on Rantalan mukaan helppo parantua, kun tiedetään, mitä hoidetaan ja keinot ovat juuri oikeat.
– Massadiagnostiikka ei toimi. Ei ole yhtä lääkettä, joka auttaisi kaikkia. Hoito, joka auttaa toista, voi pahentaa oireita toisella. Hoito pitää räätälöidä yksilöllisesti.
Masennuksen hoidossa pitäisi Rantalan mielestä käyttää nykyistä paljon enemmän erilaisia mittauksia ja uutta teknologiaa, joiden avulla saadaan dataa muun muassa unesta ja stressistä.
Rantalan mielestä viimeistään nyt olisi korkea aika kuunnella evoluutiopsykologeja.
– Masennus vain yleistyy. Puolet suomalaisista on keskivartalolihavia, Rantala lisää viitaten elämäntapojen näkyviin vaikutuksiin.
Rantala varoittaa kuitenkin, että masennukseen määrättyä lääkehoitoa ei pidä itsekseen jättää pois tai edes vähentää.
– Hoito ja hoidon muuttaminen pitää jättää lääkäreille.
Evoluutiopsykologi Markus J. Rantala toimii yliopistonlehtorina Turun yliopiston biologian laitoksella. Hän on suorittanut tohtorin tutkinnon sekä biologian että psykologian alalta.
Чикагская семерка психосоматических заболеваний.
«Я не пытаюсь исправлять проблему. Я исправляю свои мысли. И затем проблема исправляет сама себя».Л.Хэй
🤔Что такое психосоматика?
Психосоматика это направление в психологии и медицине, которое изучает влияние психических процессов на возникновение и течение заболеваний. Например, позитивно настроенные пациенты выздоравливают быстрее.
Грубо говоря, психосоматика – это когда невроз нашел свое место в теле. Но не все заболевания имеют психологическую основу. Это все — таки теория, а не истина последней инстанции.
Отцом основателем «чикагской семерки» был американский психоаналитик Франц Александер. На базе Чикагского университета психоанализа он провел ряд исследований. В результате он объединил 7 заболеваний, которые по его мнению имеют психологическую основу. Он полагал, что при лечении этих недугов больному необходимо сначала обратиться к психотерапевту, а потом уже к врачу.
1.Гипертония – высокое артериальное давление.
👉🏻Психологическая причина: Подавленные невыраженные чувства
Повышенное артериальное давление характерно для очень эмоциональных и тонко чувствующих людей, которые подавляют свои эмоции. Неотреагированный гнев, невысказанное чувство вины и другие негативные эмоции старательно спрятаны глубоко внутри души. Это похоже на кипящий чайник, пар накапливается и вот-вот взорвется.
✅Что помогает?
Осознание и проговаривание своих чувств. В течение дня задавать себе вопрос «Что я сейчас чувствую?»
2. Язва желудка и двенадцатиперстной кишки.
👉🏻Психологическая причина: в кризисной ситуации человек не получил ожидаемую поддержу.
Для язвенника характерно «заниматься самоедством» он часами может обвинять себя, направляя весь свой гнев прямо в свою душу и все от того, что мир не оправдал его ожиданий. Но ни один кризис их не сломит, они способны свернуть горы, им нужна только точка опоры.
Пример. История клиентки. Она переживала измену мужа. Она много работала и финансово обеспечивала семью, часто уезжала в командировки. У нее было 2 детей и муж, который мог приглядывать за детьми. В один момент муж признался, что уже как 3 месяца у него есть любовница и он думает уйти к ней. Казалось, что она состоит из обиды, злости и слез. Это тот самый момент, когда она нуждается в поддержке, но она ее не получила. Подруги испарились, а родственники делали только хуже. Через месяц была диагностирована язва двенадцатиперстной кишки.
✅Что помогает:
Психокоррекция, техники на развитие самооценки, гештальт-терапия
Позитивная установка: Я есть и я рада, что я есть.
3.Бронхиальная астма
👉🏻Психологическая причина: чувство страха, которое мешает дышать полной грудью
Астматики не умеют «дышать полной грудью» или им не позволяют. Например когда родитель «душит» ребенка своей любовью т.е гиперопекой, с одной стороны предъявляя ему завышенные требования, с другой стороны не разрешая выразить свое недовольство. Психолог В. Синельников в своей книге писал «Астма — это подавленный всхлип… попытка выразить то, что другим путем выразить невозможно…» Характерно противоречие между страстным желанием близости и страхом перед ней.
✅Что помогает: Методики релаксации, АРТ-терапия
Позитивная установка: Моя жизнь в моих руках и я хорошо справляюсь. Я выбираю свободу
4.Сахарный диабет
👉🏻Психологическая причина: неудовлетворенность своей жизнью
Сахарный диабет появляется отнюдь не от сладкой жизни. Семейные конфликты, эмоциональные качели, высокие нагрузки на работе – благоприятная почва для развития диабета. Чаще всего такие люди пессимистично относятся к жизни, не понимают ее ценности или смысла. А все то, что радует, они обесценивают. Неудовлетворенную потребность в любви и близости человек заедает и чаще всего сладким. Как следствие излишний вес, переедание и повышение сахара в крови. В результате, последняя отдушина становится под запретом.
✅Что помогает: Методики экзистенциальной психотерапии, методики позитивной психотерапии.
Техника: «Спасибо за…», «Я благодарен за..» Перечислите все хорошие моменты за день.
5.Нейродермит, псориаз
👉🏻Психологическая причина: Низкая самооценка, психологическая «тонкокожесть»
Александер связывал возникновение дерматологических проблем с неуверенностью в себе, а современники психосоматической медицины внесли свое видение. Они считают, что кожные заболевания развиваются у людей испытывающих страх или отвержение общества.
Пример: Ребенок, 5 лет, диагноз-нейродермит. Каждый раз, когда он попадал в новый социум (садик, новые друзья родителей или детские дни рождения), он испытывал обострение нейродермита. Он пытался отгородиться от общества, а общество начинало отвергать его. Тем самым повторяя болезненный сценарий отвержения. Стоит ли говорит о том, что он глубоко переживал каждую свою неудачу, а она в свою очередь формировала его самооценку.
✅Что помогает: Методики по повышению самооценки, тренинг коммуникативных навыков, психотерапевтические группы (групповая форма работы будет намного эффективней после личной терапии).
6. Ревматоидный артрит
👉🏻Психологическая причина: Ригидность психологических установок.
Эти люди похожи на застывшие статуи. Символически она как бы застывают в своих убеждениях, они упрямы, стремятся контролировать и навязывать свой взгляд на жизнь. Иногда эти установки достаются им от родителей т.е человек не понимая смысл установки транслируют ее окружающим. Они строги с собой и в двойне строги с другими людьми.
Не они откликаются на изменения в мире, а мир должен втиснуться в их рамки.
Пример: Установка «Родственникам нужно помогать». Женщина, 40 лет. Она никогда не отказывает своим родственникам, всегда приходит на помощь, даже когда не просили. После ожидает благодарности от близких и практически никогда ее не получает. Это фрустрирует ее, она чувствует глубокую разочарованность в себе и других. Когда мы стали разбираться, откуда эта установка, то она обнаружила, что ее мама говорила «Родственникам нужно помогать», т.е это даже не ее установка. Она передалась по наследству.
✅Что помогает: Когнитивно-поведенческая психотерапия, гипнотерапия, некоторые методики символдрамы.
7. Гиперфункция щитовидной железы (гипертиреоз).
👉🏻Психологические причины: страх или страх перед жизнью
Такие люди боятся изменений в жизни, они стараются держать все под своим контролем. Они ждут потенциальной опасности, как будто ждут от жизни подвоха. У них повышенный уровень тревожности, который чаще всего не осознается.
Щитовидная железа усиливает свои функции в критических ситуациях, а для тревожных людей любая неподвластная им ситуация является стрессовой.
✅Что помогает: Релаксационные методики, медитации, гипнотерапия.
Помните о том, что каждый случай уникален и требует индивидуального подхода. Психосоматизация — это ответная реакция на стресс, который ваш организм по другому пережить не смог. Так устроена человеческая психика. Она выбирает не самый легкий путь, она выбирает знакомый путь.
Обучение в Северо-Западной Академии остеопатии
